
Bitkilerin kök, yaprak ve tohum gibi bölümlerinin olduğu gibi tazeyken veya kurutulup, toz durumuna getirilmesi ufalanıp ya da benzeri işlemlerden geçirilen baharat ve gereken işlemlerin tamamlanmasının ardından doğru paketlenmesi gerçekleşerek tüketicilere ulaştırılmaktadır. Geleneksel yemeklerde kullanılan baharat özellikle et yemeklerinin vazgeçilmezi olmaktadır. Baharat çeşitleri tatlı ve tuzlu tüm yemek çeşitlerinde kullanılmaktadır. Ayrıca içecek tarzında yapılan kokteyller için kullanılan baharat çeşitleri tatların vazgeçilmezi olmaktadır.
Baharat Bitkisi Nedir?
Baharatların bitkileri büyük bir çoğunluğu uzun ömürlü ve güzel kokulu bitki ve çiçeklerden oluşmaktadır. Dış görünüşü bir dekorasyon ve süs bitkisidir. Bu bitkiler üzerinden açan çiçekler kendi içerisinde tohumlar içerisinden baharatlar elde edilmektedir. Baharat türleri özellikle ülkemizde oldukça zengin kategoriye sahip olmakla beraber hem sağlık sektöründe, farmakoloji yani ilaç üretiminde tıbbi amaçlı olarak kullanılması ve aynı zamanda yemek çeşitleri, tatlı çeşitleri, içecek çeşitlerinde de yaygın olarak kullanılmaktadır.
Baharatların Genel Özellikleri Nelerdir?
Baharatlar yeryüzünde bulunan tüm bitki veya tohumlardan elde edilmesi ve sonucunda kurutma özelliğinin kullanılması sayesinde vazgeçilmez lezzetler ortaya çıkmaktadır. Baharat çeşitleri tatlı ve tuzlu baharat çeşitleri olarak 2 gruba ayrılmaktadır. Tuzlu baharat çeşitleri ve baharat türü yemeklerde sıklıkla kullanılmaktadır. Eski dönemlerde özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde tacirler kervanları ile İpek Yolu’nu kurmuşlar ve ticareti ön plana çıkan ticaret türü olmuştur.
Tatlı baharat çeşitleri zengin tatlı çeşitlerini tatlandırmak amacıyla sıklıkla kullanılmaktadır. Bu bağlamda özellikle sütlü tatlı kategorisi için değişik baharat karışımları tercih edilmektedir. Baharatların en önemli özellikleri kuru ve nem ile temas etmeyen saklama koşulları altında çok uzun bir süre tazeliğini koruyan gıda türleri arasında bulunmalarıdır.
Tuzlu Baharat Çeşitleri Nelerdir?
Tuzlu baharat çeşitleri yemeklerde çok sık kullanılmaktadır. Tuzlu baharat çeşitlerine detaylarıyla bakılacak olursa; kekik, karabiber, kırmızı toz biber, isot, pul biber, nane, safran, sumak, yenibahar, zencefil, zerdeçal, fesleğen, çörek otu, hardal, defne yaprağı, muskat, mercanköşk, biberiye ve kakule en çok yemeklerde kullanılan baharat türleri arasında yer almaktadır.
Tatlı Baharat Çeşitleri Nelerdir?
Tatlı, özellikle sütlü tatlılar için baharat türleri sıklıkla kullanılmaktadır. Tatlı baharat türleri çok zengin bir alana sahiptir. Ülkemiz jeopolitik açıdan farklı medeniyetlere ev sahipliği yapması sebebiyle birçok medeniyetten esinlenmiş ve bu durum tatlılara da yansımıştır.
Tatlı baharat çeşitlerine detaylı olarak bakılacak olursa; geleneksel Türk mutfağında en fazla kullanılan tatlı baharat türü tarçın olarak bilinmektedir. Baharat olarak tarçın hem toz hem de çubuk halinde kullanılmaktadır. Bir diğer tatlı baharat çeşidi ise vanilyadır. Ayrıca karanfil oldukça fazla kullanım alanı bulunan baharat türleri arasında yer almaktadır. Örneğin çörek otu hem bağışıklık sisteminin güçlenmesine hem de hamur işlerinde mükemmel lezzet sağlamaktadır.
7 Baharat Karışımı Nedir?
7 baharat karışımı, 7 tane birbirinden farklı baharatın karışımından oluşan bir baharat grubu olarak ifade edilmektedir. 7 baharat karışımı içerisine detaylı olarak bakılacak olursa; kekik, kimyon, pul biber, toz biber, nane, çemen ve sumak bulunmaktadır. Bu baharatlar kahvaltıda zeytinyağı ile karıştırılarak kullanılmasının yanı sıra yemeklerde de lezzet katmak amacıyla tercih edilmektedir.
Acuka olarak bilinen ve genellikle kahvaltılarda ekmek üzerine sürülen ürün, başlı başına baharat türleri ile zenginleştirilmiş bir gıda çeşididir. Sağlık açısından oldukça faydalı özelliklere sahiptir. İçerisinde barındırdığı baharat türleri bağışıklık sistemi için önemli bir zenginlik sunmaktadır.
Köfte Hazırlanırken Hangi Baharatlar Kullanılmalıdır?
Köfte harcı hazırlanırken öncelikle orta yağlı kıyma kullanılmalıdır. Köftenin lezzetli olması için birbirinden lezzetli baharatlar tercih edilmelidir. Köfte harcı için kullanılması gereken baharatlar ise; yenibahar, karabiber, kimyon, kırmızı toz biber ve isteğe bağlı olarak acı pul biberdir.
Yaprak Baharat Çeşitleri Nelerdir?
Baharat türleri genellikle toz halinde veya karışım olarak tüketilmektedir. Ancak yaprak bitkilerden elde edilen yaprak baharatlar özellikle et ve balık içeren yemeklerde kullanılmaktadır. Yaprak baharatlar yaprak veya bitki şeklinde kullanılmaktadır.
Yaprak baharat çeşitleri incelenecek olursa;
- Defne Yaprağı
- Adaçayı
- Altın Otu
- Dere Otu
- Asma Yaprağı
- Taze Fesleğen
- Biberiye
Yaprak Baharatların Kullanıldığı Yemekler Nelerdir?
Yaprak baharat çeşitleri içerisinden en fazla kullanılanlardan biri defne yaprağıdır. Defne yaprağı özellikle parça et veya kuzu tandır yemeklerinde kokusunu almak ve hoş bir tat bırakmak amacıyla kullanılmaktadır. Fesleğen ise taze veya kurutulmuş olarak kullanılabilen bir baharat türüdür. Özellikle makarna soslarında ve domates soslarını tatlandırmak amacıyla tercih edilmektedir.
Baharat İçerikli Kış Çayları
Baharat çeşitleri hemen hemen tüm gıda, yiyecek ve sıcak-soğuk içeceklerde kullanılmaktadır.
Özellikle kış aylarında soğuk algınlığı, öksürük ve bağışıklık sisteminin düşmesi sebebiyle oluşan rahatsızlıklar için baharat çayları oldukça faydalı olmaktadır.
Baharat çayları içerisinde sıklıkla kullanılan türlere bakılacak olursa; karabiber, kekik ve bal ile yapılan kış çayları öne çıkmaktadır. Karabiber ve bal bronş temizleyici ve antioksidan özellikleri ile dikkat çekmektedir. Kekik ise bağışıklık sistemini destekleyici ve bakteri karşıtı özellikleriyle bilinmektedir.
Bitki özlerinin kullanılması ve özellikle zencefil, bal, limon, karabiber ve ıhlamur gibi karışımların kış aylarında günde 1 fincan tüketilmesi, genel sağlık sistemi ve vücuttaki toksinlerin atılması açısından fayda sağlayabilmektedir.
Yaprak baharat çeşitleri arasında yer alan nane ise kurutulmuş veya taze olarak rahatlıkla tüketilebilmekte ve özellikle yaz aylarında soğuk içeceklerde ferahlık hissi sağlamaktadır.
Baharatların İnsan Sağlığı Üzerine Faydaları Nelerdir?
Baharatlar, her biri farklı faydalara sahip besin gruplarıdır. Özellikle kış aylarında uzmanlar tarafından tüketilmesi önerilmektedir. Acı baharatlar aşırıya kaçılmadan tüketildiğinde bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkı sağlayabilmektedir. Ancak kişinin herhangi bir gıda veya baharat alerjisi olması durumunda mutlaka doktor tavsiyesine göre tüketilmesi gerekmektedir.
Baharat Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Bölgesel olarak toptan baharat fiyatları, perakende fiyatlarına göre farklılık göstermektedir. Bu bağlamda güvenilir internet satış siteleri ve perakende satış işletmeleri üzerinden fiyat araştırması yapmak önemlidir. Baharat miktar ve fiyatlarını kıyaslarken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur baharatların tazeliğidir. Piyasa ortalamasının çok altında satılan baharatlarda tazelik ve kalite kontrolünün dikkatli şekilde yapılması önem taşımaktadır.